De wijk in!
Woensdagochtend, derde uur. Klas 3B druppelt het lokaal binnen waar Gioia, Julia, Martijn en Gaid van Ruimtekoers klaarstaan om fotocamera’s uit te delen. Ook docent ckv Sarina Wagener is erbij. Deze ochtend gaat het gebeuren. Na wekenlange voorbereiding gaan de leerlingen de wijk in om de definitieve foto’s te maken voor de expositie in Rozet.
Maker Gioia
Ruimte maken voor persoonlijk onderwijs is zo belangrijk. Deze editie levert weer veel mooie verhalen op. En de samenwerking met maatschappijleer en aardrijkskunde zorgt voor veel verdieping.
Op naar Kronenburg
De mavo3-leerlingen werken in groepjes. Jordy, Noé, Kyaro en Alpi vormen er een. Als ze het uitgiftecontract hebben ondertekend, fietsen ze naar Kronenburg. Daar woont het onderwerp van hun fotoreeks: Monica, de moeder van Kyaro. De taken zijn keurig verdeeld. Alpi is de cameraman, Noé de regisseur, Jordy houdt de tijd in de gaten en Kyaro … Tja, wat doet Kyaro ook alweer? Niemand herinnert zich de vierde taak, maar uiteindelijk maakt het niet uit. De vrienden blijken alles samen te doen: van het bepalen van de camerahoek tot het bedenken van de locatie voor het portret.
Leren over iemands achtergrond
Het drieluik moet bestaan uit een portretfoto, een foto van de omgeving en een foto van een voorwerp dat voor de geportretteerde van belang is. Monica wordt in een speeltuintje om de hoek op een bankje gezet. Ze heeft de Zuid-Molukse vlag meegenomen en ingelijste foto’s van haar opa’s en oma’s die jaren geleden vanuit de Kei-eilanden naar Nederland zijn gekomen. ‘Molukkers zijn hier niet zomaar naartoe gekomen, maar er staat bijna niets over in de geschiedenisboeken,’ vertelt ze. ‘Er zijn weinig mensen die weten hoe het zit. Ik vind het leuk erover te vertellen.’
Hoe is dat voor de jongens?
‘Het is wel veel werk – iemand zoeken om een foto van te maken, afspreken en fotograferen – maar ik vind het leuk om Kyaro’s moeder te ontmoeten en Kyaro zelf daardoor beter te leren kennen,’ vindt Jordy. Hoewel Noé nog niet compleet wakker is (‘Het derde uur is té vroeg voor mij!’), is hij uitgeslapen genoeg om het eens te zijn met Jordy: ‘Ik vind het interessant om meer te leren over iemands achtergrond.’ ‘Een portretfoto zegt heel veel over een persoon,’ denkt ook Alpi. Kyaro heeft zijn moeder niet op een andere manier leren kennen. ‘We praten er thuis best veel over, dus ik weet al veel over de Molukken.’
Taal en identiteit
Het thema van de fotoserie is gekoppeld aan de vakken maatschappijleer (waar de pluriforme samenleving wordt behandeld) en aardrijkskunde (waar het gaat over grenzen en identiteit). Het onderwerp hebben de leerlingen zelf gekozen. ‘Dat van ons is taal en identiteit,’ vertelt Jordy. Een goede foto maak je niet zomaar. Voor elk deel van het drieluik moeten de leerlingen minstens tien beelden schieten. Die informatie is niet helemaal doorgekomen blijkt als de vier terugkeren in het klaslokaal en hun productie laten zien aan Julia. Ze worden teruggestuurd om meer beelden te maken. Dat betekent: nieuwe locaties, verschillende plaatjes van de omgeving en van elk voorwerp een afzonderlijke foto. Na een extra rondje door de wijk is Julia meer dan tevreden. ‘Ah, dit is veel beter!’ De jongens leveren opgelucht hun camera in.
Ondertitel van een fotoreeks
Hoe dieper je je afkomst begrijpt, hoe sterker je wordt.
Vette foto’s
Het is de eerste keer dat Julia meedoet aan Wij zijn de Stad. Ze vindt het een heel tof project. ‘Vooral omdat leerlingen zo serieus genomen worden in wat ze willen maken en vertellen en een podium krijgen om zichzelf te laten zien. Het is zo leuk soms om de verwondering op hun gezichten te zien: wow, we hebben echt vette foto’s! Dat ze met professionele apparatuur mogen werken is natuurlijk ook gaaf.’
Niet alleen foto’s maken
Gioia heeft meer ervaring met Wij zijn Stad, maar het blijft een verrijkende ervaring: voor makers en leerlingen, vindt ze. ‘Ruimte maken voor persoonlijk onderwijs is zo belangrijk. Deze editie levert weer veel mooie verhalen op. En de samenwerking met maatschappijleer en aardrijkskunde zorgt voor veel verdieping. De leerlingen moeten niet alleen foto’s maken, maar ook een titel en ondertitel verzinnen. Daarin kunnen ze ook veel kwijt.’ Haar favoriete ondertitel? ‘Hoe dieper je je afkomst begrijpt, hoe sterker je wordt.’
Levensecht leren
De leerlingen leren op verschillende niveaus van Wij zijn de stad, volgens Sarina: ‘De meerwaarde van dit project ligt ten eerste in het leren buiten de context van de school: levensecht leren in plaats van uit een boek. Hoe vind je iemand die op de foto wil, hoe ga je iets vragen, hoe regel je een interview? Communiceren, plannen, organiseren: het gaat allemaal niet vanzelf, het vraagt echt wat van ze,’ zegt ze. ‘Dit alles krijg je niet in één vak voor elkaar, dus die samenwerking met aardrijkskunde en maatschappijleer is ook zo waardevol. En dat het in Rozet komt te hangen, maakt dat ze extra moeite doen: die plek kennen ze allemaal, ze komen daar, maken er hun huiswerk. De presentatie doet ertoe: die zorgt ervoor dat het écht is.’
Het moment suprême
Voordat het zover is, staat de leerlingen nog een lastige les te wachten: uit (minstens) dertig beelden kiezen ze de drie beste foto’s voor de expo. Spannend! Op 19 januari 2026 is de opening in Rozet.
