Niet is nog zeker
Welke rituelen, gebruiken, verhalen, liedjes en tradities worden van generatie op generatie, en specifiek van moeder op dochter, doorgegeven? Welke rol speelt taal hierin? En, niet onbelangrijk, wordt er deze editie ook zo lekker gegeten als de vorige keren?
‘Natuurlijk!’ vertelt Elize. Ze staat aan het begin van het volgende verhaal dat zich gaat ontvouwen in Malburgen en niets is nog zeker, behalve dat. Liters thee en bergen zoete koekjes heeft ze al gegeten tijdens de eerste ontmoetingen met de deelnemers. ‘En voor de eerste bijeenkomst staat er börek op het menu’, weet ze. Volgens Elize zijn er al best veel vrouwen in Malburgen die elkaar wekelijks opzoeken. Via Jihan en Asmar, deelnemers van de eerste editie, heeft ze Nazli ontmoet, die een groot netwerk heeft. ‘Zij is wel een sleutelfiguur, een vrijgevochten vrouw die precies snapt wat de bedoeling is: verbinding maken.’
Moedertaal en moederschap
De derde editie van Route Malburgen rust op twee belangrijke pijlers: moedertaal en moederschap. Volgens UNESCO is taal een wezenlijk onderdeel van het cultureel erfgoed. En misschien geldt dat voor de Koerdische gemeenschap nog wel meer. Want wat hou je over als je niet terug kunt naar waar je vandaan komt? Elize: ‘De Koerden hebben alleen een vlag en een moedertaal. Die moedertaal is heel belangrijk. De Koerdische taal was vaak verboden. Als je je moedertaal niet mag spreken, heeft dat een enorm effect op je identiteit.’
Poëzie en dans
Niet iedereen in de Koerdische gemeenschap in Malburgen spreekt dus Koerdisch. Vooral de kinderen hebben vaak geen kennis van de taal. ‘We willen van start gaan met een kleine taalcursus en hebben voor de eerste bijeenkomst een docent uitgenodigd. Een Koerdische student die ik ken, zei dat het Koerdisch een heel poëtische taal is. Misschien kunnen we elkaar poëtische vragen stellen. De taaldocent geeft trouwens ook Koerdische danslessen, dus wie weet gaan we ook nog dansen! Dat lijkt me heel tof.’
Moederschap
Het verbod op de taal, het missen van een eigen staat: de Koerdische cultuur is niet bepaald gevrijwaard van politieke gevoeligheden. Met dit derde hoofdstuk van Route Malburgen wil Ruimtekoers een neutrale plaats bieden om te onderzoeken wat mensen binnen een cultuur, maar ook daarbuiten, met elkaar verbindt.
Achter de voordeur
De komende maanden gaat er een aantal bijeenkomsten plaatsvinden waarin persoonlijke verhalen, foto’s, recepten, muziek, ervaringen worden gedeeld. Elize heeft de eerste twee edities van Route Malburgen gelopen en geluisterd en vindt de audioroutes erg waardevol. ‘Een audioroute is een laagdrempelige manier voor mensen om hun verhaal te vertellen. Je kunt de tijd nemen en doorvragen en het is altijd fijn als er naar je geluisterd wordt. Dit soort projecten vind ik mooi. De verhalen achter de voordeur, die worden niet zo vaak gehoord. Zo op het eerste oog zijn ze niet zo belangrijk, maar die verhalen vertellen heel veel over de tijd waarin we leven.’
