Van de zijlijn naar de spotlights met Project Plek

Zichzelf verbazen

Met veel verve presenteerden de plekbouwers op donderdag 5 februari hun artistieke werkstukken tijdens een feestelijke expo in buurtbroedplaats De Vlindertuin.

De festiviteiten beginnen buiten, waar de kou wordt verdreven door warme vegan pasteitjes met pittige huisgemaakte sambal die uit de foodtruck van HeldFood tevoorschijn getoverd worden. Ook staan er dampende koffie en thee klaar. Er worden buurtgenoten, familie en collega’s verwacht.

Leger des Heils

Een van hen is Michaël, afdelingsmanager Forensische Zorg en Beschermd Wonen van het Leger des Heils, met Ixta Noa een van de partners in dit project. Hij is nieuwsgierig naar wat de avond brengt. ‘Ik heb zo nu en dan glimpjes opgevangen, maar wat onze bewoners precies hebben gemaakt, weet ik niet. Wat ik wel heb gezien, is dat ze zichzelf verbaasd hebben, en ons en elkaar ook! Soms weten mensen überhaupt niet dat ze iets kunnen. Dan is het heel tof om zoiets met elkaar neer te kunnen zetten.’

Stevige basis

Als iedereen is gearriveerd en al het lekkers is verorberd, komen de Plekbouwers het voormalige schoolgebouw uitgelopen en trapt Elky af met een theatrale monoloog. De groep is gekleed in met verf bespatte overalls; volgens Elky bevinden we ons op een bouwplaats. De deelnemers hebben samen gebouwd aan een nieuwe, fijne en veilige plek. Om een stevige basis te creëren, zijn ze begonnen met de fundamenten. Dat laatste is terug te zien in de bouwsels, zo blijkt als het trappelende publiek naar binnen mag. De werken zijn stuk voor stuk heel persoonlijk en nodigen de bezoekers uit tot zelfreflectie en dialoog.

Open gesprekken

Zo maakte deelnemer Anthony een klavertje vier. Eronder heeft hij de dingen geschreven die hem gelukkig maken. De woorden roepen vragen op bij het langswandelende publiek en er volgen verschillende open gesprekken over bewustzijn, identiteit en ontwikkeling. Anthony vertelt dat hij een beetje gespannen was van tevoren, maar inmiddels is daar niks meer van te merken. Net als de andere deelnemers staat hij te stralen. ‘Meedoen aan dit project is een mooie ervaring. In het begin voelde ik me net een alien. Kunst is niet echt in mijn straatje, maar toen het idee begon te leven, vond ik het heel leuk.’

Daar zijn Edward en Omar het mee eens. Het werk van Omar is bezaaid met cd’s. ‘Muziek is alles voor mij,’ verklaart hij. Edwards werk is net een tuintje. ‘Voor mij is de natuur een veilige plek,’ vertelt hij. ‘Leuk dat je aan deze tentoonstelling kunt zien dat dat voor iedereen iets anders betekent.’

Volle bak

Ook Leger des Heils-begeleiders Eva en Isabelle hebben meegedaan met het project. Ze zijn er volle bak ingegaan en presenteren net zulke fantastische creaties als de rest van de exposanten. Logisch, vindt Eva: ‘Als je samen zo’n proces in gaat, heeft het zo veel meer waarde wanneer je zelf ook je comfortzone verlaat.’

Van lol tot liefde

Na een half uurtje klinkt er hard hamergetik, het teken dat er iets gaat gebeuren. Alle creaties worden naar een grote ruimte gebracht. Daar blijkt elk werk gebouwd te zijn op een puzzelstuk. Samen vormen de stukken een soort eiland, een thuishaven voor iedereen. Het publiek en de deelnemers staan er in een kring omheen en worden door Elky uitgenodigd om te vertellen wat zij nodig hebben voor hun eigen veilige plek. Muziek, lol, liefde, gezelligheid, vrijheid, vertrouwen, de woorden stromen er gemakkelijk uit. Na dit moment van samenzijn, is het officiële gedeelte voorbij en is er tijd om met elkaar te praten en borrelen.

Goed voor bewoner en buurt

Terwijl de deelnemers elkaar een dikke groepshug geven, vertellen Justin en Gerrit, medewerkers van het Leger des Heils, dat ze Project Plek zeer geslaagd vinden. ‘De deelnemers zijn mensen zoals jij en ik. Ze zijn altijd opzijgezet en vandaag staan ze in de spotlight. Dat is echt belangrijk om verder te komen in het proces’, meent Justin. Ook Cindy, beheerder van de Vlindertuin is enthousiast. ‘Dit is waarom we in de Geitenkamp zijn en wat de wijk nodig heeft. We hebben een buurtfunctie. Als je ziet hoeveel mensen er langskomen! Ruimtekoers is hier ook zó goed in!’

Trots

Op het eind van de avond staan de deelnemers, hun familie en vrienden, de woonbegeleiders, team Ruimtekoers en theatermaker Elky nog wat na te gloeien in café Cadans. Ondanks wat hobbels onderweg – niet iedereen had direct zin om wekelijks te ‘knutselen’ – is er in tien weken tijd een stevige onderlinge band gecreëerd. Elky: ‘We hebben met elkaar een reis gemaakt. Het was fijn om in de Vlindertuin te zijn: de bedrijvigheid, de openheid, het delen van de ruimte. We hebben van deze plek onze plek gemaakt.’ En de afsluiting vanavond had niet mooier kunnen zijn, vindt ze. ‘Ik ben trots op iedereen die mee heeft gedaan, ook op de bezoekers. Iedereen was zo open. Dat maakte de avond.’