Over herstel en weer heel worden
Deze editie gaat over herstel, over als mens weer heel worden, mét behulp van kunst en cultuur. De makers werken hierin bijvoorbeeld samen met het Leger des Heils. Elky weet dat samen maken empowerment geeft, dat het een stem helpt geven aan wat je te zeggen hebt. Ze benadrukt dat zij en Eric geen therapeuten zijn, dat het project geen therapie is. Maar ze weet uit ervaring dat het wél een therapeutische werking kan hebben.
Kleine winsten
Elky: ‘Het proces van de vorige editie deed veel met mensen. Zo waren er een boel ‘kleine’ winsten: een avond helpen in de bediening bij het diner, een presentatie geven met toeschouwers, bijzondere ontmoetingen. We bevonden ons samen – deelnemers, buurtbewoners, makers – in een soort vrije ruimte waar iedereen gelijk is en de tijd even wordt stilgezet. Daarin kun je aarden, uitproberen, vallen en opstaan. Zo’n proces kan heel helend werken.’
Maker Eric
Iedereen moet zijn plek vinden in de samenleving. Alleen is ieders vertrekpunt anders. Iedereen wil een solide basis, zonder kun je geen toekomst schetsen.
Geen toekomstbeeld zonder solide basis
Eric van stichting Komversatie zet zich al jaren in voor ‘slecht zichtbare en kwetsbare doelgroepen’, zoals hij het omschrijft. Hij weet precies waarover hij praat. Zelf maakte hij twee keer een intensief herstel mee. Zijn vrouw, waarmee hij samen Komversatie heeft opgezet, vluchtte op haar achtste naar Nederland. Hen hoef je dus niks te vertellen over ‘je plek vinden’. Eric: ‘Maar ho even, iederéén moet zijn plek vinden in de samenleving. Alleen is ieders vertrekpunt anders. Iedereen wil een solide basis, zonder kun je geen toekomst schetsen. Onze eigen rugzakjes zetten we in voor onder andere dit project. Creativiteit maakt blokkades bij mensen zichtbaar én helpt om hen daar doorheen te begeleiden. ‘Goh, ik wist niet dat ik dit kon’, hoor je dan iemand verbaasd zeggen.’
Verbeeldingskracht
Als makers willen Elky en Eric liever geen regels opleggen, niet als docenten voorschrijven hoe mensen iets moeten doen. Eric: ‘Trauma’s activeren dan juist. Dat geeft stress of mensen kunnen dichtslaan. Ik wil hen juist het gevoel geven dat ze gewoon kunnen doen. Iedereen kan iets en blokje voor blokje komen we heus ergens. Ik ben heel benieuwd naar de verbeeldingskracht bij mensen. Je kunt vaak veel meer dan je denkt.’
Zelf, maar niet alleen
Elky was voorafgaand aan deel één bang dat ze in een soort tweestrijd zou komen met enerzijds haar artistieke insteek en anderzijds het idee om mensen compleet open te laten creëren. Maar gaandeweg werd dat minder. Over het idee van deel twee – aan het fundament onder je leven bouwen – is ze heel enthousiast. Het is een behapbaar uitgangspunt dat relateert aan het vinden van een veilige plek, die je ervan weerhoudt om door de bodem te zakken. Mooi, volgens Elky, zowel beeldend als conceptueel. ‘Het gaat niet om het vinden van een oplossing’, verduidelijkt ze. ‘Het gaat erom dat je, in een overgangsfase in je leven, de puzzelstukken opnieuw gaat leggen. Dat betekent soms accepteren, keuzes maken, afscheid nemen. Maar daarin kun je alleen zélf sturen. Het gaat om het doorlopen van een proces hoe je daar zelf meer regie in kunt pakken. Dat klinkt allemaal nogal individueel, maar we gaan samen bouwen. Dat geeft een enorm verbindende kracht. Je doet het zelf, maar je hoeft het niet allemaal alleen te doen!’
Toegankelijk voor iedereen
Eric kan terugkijken op in ieder geval alvast een mooie start van het project, met twee wervingsworkshops én een twee goed bezochte kennismakingssessies in de Vlindertuin, waar het project deze ronde landt. Eric heeft vooraf geen verwachtingen, wil die ook niet hebben. ‘Het gaat niet om wat ik wil. Het gaat om de deelnemers, wat willen zij? Hun creatieve vermogen vind ik soms nog veel mooier dan dat van een geschoold kunstenaar. Als iemand authenticiteit toont, iets echt vanuit zichzelf maakt, die naïviteit die daaruit soms spreekt, dat maakt het voor mij prachtig. Oké, wat ik ‘wil’, is gelijke kansen voor iedereen, dat iedereen zich vrij voelt om mee te doen met dit project.’
