De uitkomst:
burgerschap gevat in filmdocumentaires, recht vanuit het hart!
Kijk mee met de productiemiddag van Decheny, Britt, Milou en Danisha. Zij trokken naar de Malburgse markt om koopman Mohammed Zahmat te interviewen over racisme. De leerlingen hoefden zeker niet blanco aan de slag deze middag; de productiedag is onderdeel van een compleet lesprogramma van burgerschap, waarin de leerlingen onderwerpen van maatschappijleer inzetten in combinatie met creatieve skills van ckv. Onder leiding van twee professionele filmmakers, Gioia Tolmeijer en Yoas Huwaë, leren ze alle facetten van het maken van een filmdocu. Van het kiezen van een onderwerp tot het leggen van contacten voor interviews en van het maken van de juiste shots tot het monteren van alle beelden.
Yoas Huwaë
Gioia Tolmeijer
Yoas, maker
Door leerlingen, naast de theorie, vooral te prikkelen met de praktijk, ontstaat er enthousiasme. Ze willen heel graag.
Spannend
‘Dit is echt leuker dan in de klas leren’, zegt Milou onderweg. Decheny heeft de rol van interviewer op zich genomen. Eenmaal bij de kraam van Mohammed vindt ze het spannend. Vooral omdat blijkt dat Mohammed niet helemaal goed begreep dat ze mét camera zouden komen. Maar hij pakt het sportief op en doet toch mee. Terwijl ze de camera optuigen (‘Voorzichtig hij moet goed vast, hoor.’ ‘Dit zit wel goed zo, dit boeit niet denk ik.’ ‘Eh, dat boeit écht wel!’) vraagt Decheny haar klasgenoten: ‘Hoe moet ik beginnen dan?’ Danisha: ‘Gewoon met die vragen die we bedacht hebben, kijk die staan hier.’
‘Pas op, zo word je nog beroemd’
Bij het onderwerp racisme aangekomen, denkt Mohammed dat hij het wereldbreed moet zien en zoekt naar woorden. Maar als blijkt dat Decheny vooral bedoelt of hij zélf ooit racisme heeft ervaren, breekt er een brede lach door. ‘Oh dát! Nog nooit. Mensen zijn juist heel aardig. Ik schaam me soms voor mijn Nederlands. Maar als ik iets niet begrijp, zijn hier altijd mijn vriendelijke buren om me te helpen.’ Uit de buurkraam klinkt vrolijk: ‘Pas op, zo word je nog beroemd met die camera voor je neus!’
Sfeerpakker
Vervolgens gaat het groepje samen op zoek naar sfeershots. Iedereen heeft een eigen rol, maar ze helpen elkaar constant. Britt en Milou ontfermen zich vooral over de camera. Telefoonhoesjes in close-up, laagvliegende meeuwen, de rij bij de viskraam; de shots komen er razendsnel. Eenmaal terug op school bekijken ze met Yoas de beelden. Ze blijken prima, maar het zijn er te weinig. Terug naar de markt dus. Ze sjokken de klas uit, maar komen een half uur later heel enthousiast weer binnen. ‘Kijk dan, Milou loopt hier achter een man aan die keihard loopt te rappen, dat was zó grappig! En daar eet jij die oliebol!’ Weer keuren ze de beelden met Yoas. ‘Oh nee, de microfoon is in beeld’, schrikt Britt. ‘Geeft niks’, zegt Yoas. ‘Dat kunnen jullie straks zelf eruit halen.’
Gioia, maker
Ik zie zúlke mooie dingen voorbij komen. Met veel aandacht gemaakt, de leerlingen zijn echt betrokken bij het project.
Ontdekkingstocht
Als ze even rustig zitten, legt Decheny uit dat zij Indische voorouders heeft. Hun eerste idee was om haar familie te bevragen over racisme. Maar niemand kon deze woensdagmiddag. Met Yoas samen bedachten ze de Drieslag als locatie. ‘En woensdag is marktdag’, lacht Decheny, ‘dus dat leek ons ideaal. Daar komen veel mensen met verschillende roots die misschien hun verhaal willen vertellen.’ Zelf heeft ze gelukkig nooit racisme ervaren. Aan de ene kant hadden de meiden verwacht dat Mohammed dat wel zou hebben. Maar zijn positieve verhaal verbaast hen niet. Milou: ‘In deze wijk wonen veel mensen met buitenlandse roots, dus iedereen is gewend aan verschillende gezichten, talen en gebruiken.’ Op de vraag of het spannend was om een vreemde man te interviewen in plaats van familie, zeggen ze alle vier: ‘Juist niet! Omdat hij onbekend was, ontdekten we veel meer nieuwe dingen. Van je familie weet je alles al.’
Blije makers
Gioia en Yoas zijn blij te zien dat hun lesprogramma zoveel vruchten afwerpt. ‘Bijvoorbeeld in de beelden kun je terugzien wat ze hebben geleerd’, zegt Gioia. ‘Zowel inhoudelijk (wie kozen ze en welke vragen bedachten ze hierbij) als technisch (hoe maak je pakkende shots van mensen die praten en wat zijn goede sfeerbeelden). Ik zie zúlke mooie dingen voorbij komen. Met veel aandacht gemaakt, ze zijn echt betrokken bij het project.’ Yoas herkent de hang naar leren door te doen. ‘Door leerlingen, naast de theorie, vooral te prikkelen met de praktijk, ontstaat er enthousiasme. Ze willen heel graag. Soms is het spannend om contact te leggen. Of moeten we samen ad hoc het plan aanpassen, omdat iemand afzegt. Dat hoort er allemaal bij, uiteindelijk komt het goed.’
‘Past perfect in het plaatje’
Docent Sarina Wagener besluit: ‘In de praktijk op pad gaan, past echt bij mavo 3. We verwachten wél wat van leerlingen. Een filmdocu maken vraagt veel: naast het interviewen en filmen, moet je organisatie skills aanspreken, samenwerken, improviseren. Normaal ben je op school alleen maar aan het oefenen. Dit is écht; echte apparatuur, echte verhalen en straks filmvertoning in een echte bioscoop. We zeggen altijd: leven is leren. Dit project past perfect in het plaatje.’
