Wij zijn de stad, scholieren maken een filmdocu over hun wijk Malburgen

In het project Wij Zijn de Stad bedenken, maken en presenteren mavo-3 leerlingen van het Olympus College samen met professionele filmmakers Jamil Makhoul en Elize Kuiper een eigen filmdocumentaire over de wijk waarin hun school staat: Malburgen. Zo bevragen de leerlingen, vanuit burgerschap, hun rol in de samenleving.

Aanleiding:
Creativiteit buiten de schoolmuren

Op het Olympus College in het Arnhemse Malburgen hebben leerlingen veel ruimte om creatief te leren en werken. Maar al die creativiteit speelt zich vooral in en om de schoolbanken af. De Leerlingen en de school willen graag buiten de schoolmuren aan de slag en leren van de mensen en organisaties die daar leven en werken.

Malburgen leeft!

En dat komt goed uit want in Malburgen is er altijd wat te doen, de wijk leeft! De wijk is een afspiegeling van onze samenleving en de leerlingen wonen, werken en spelen in deze en omliggende wijken. Dus tijd om gebruik te maken van alle kansen die de omgeving van de school biedt!

Burgerschap

Scholen hebben de wettelijke plicht om burgerschap te onderwijzen. Maar zijn grotendeels vrij hoe dit in te vullen, zodat het goed kan aansluiten op de behoeften van de leerlingen of de context van de school. Met het project Wij zijn de stad onderzoeken we samen met het Olympus College welke rol cultuureducatie kan spelen binnen het burgerschapsonderwijs.

Maker Elize

Ontmoet de makers

Elize is theatermaker (theaterdocent van huis uit) en regisseur. Ze zoekt naar de kleine verhalen achter de mens. Haar werk vind je vooral buiten de theaterzaal en haar voornaamste doel is om mensen te verbinden.
‘Het filmproject op het Olympus College vind ik mooi, omdat jongeren op de middelbare school vaak veel met zichzelf bezig zijn. In dit project leren ze meer naar buiten te kijken, krijgen ze een breder perspectief op de wereld om zich heen.’

Elize Kuijper

Maker Jamil

Jamil is freelance filmmaker. Hij vluchtte uit Syrië en woont sinds 2015 in Nederland. Hij wist op zijn achtste al dat hij films wilde gaan maken. ‘Ik wil zorgen dat mensen uit hun bubbel durven komen en elkaars verhalen leren kennen. Nederland is een open en democratisch land, maar op persoonlijk vlak zijn mensen vaak meer gesloten. Dat intrigeert mij. Ik ben altijd benieuwd naar wat iemand te vertellen heeft.’

Jamil Makhoul

Leer makers Jamil en Elize kennen

Kennismaken:
Samen een educatieproject ontwerpen

Na vervolggesprekken met de school werd er gekozen voor documentaire-maken als middel om vanuit te werken. Samen met filmmaker Jamil Makhoul en theatermaker Elize Kuiper ontwikkelde het team van Ruimtekoers in een aantal ontwerpsessies een lesprogramma voor alle mavo 3 leerlingen.

Helden van de wijk

Zo ontstond het idee om in zeven weken op zoek te gaan naar dé verhalen uit de wijk. Welke verhalen vinden de leerlingen interessant om te vertellen? Zo gaan ze langs bij de wijkagent, de senior in het bejaardentehuis, de Turkse bakker of de jongerenwerker. Wie zijn de mensen die zich inzetten voor de wijk, en zo de wijk vormen? De jongeren verwerken hun bevindingen tot een film, en produceren, monteren en presenteren deze zelf.

Je buurman kan zomaar een veteraan zijn

Professionele makers Jamil en Elize begeleiden de leerlingen, samen met projectleider Renée. Jamil: ‘We willen leerlingen laten zien dat je verder kunt kijken dan je neus lang is. Dat er in ogenschijnlijk ‘gewone’ mensen een held kan schuilen. Je buurman van een paar deuren verderop kan zomaar een veteraan zijn. Met dit project leren ze om op een andere manier naar hun leefomgeving te kijken. Het gaat er niet om dat we streven naar de perfecte film, het gaat erom dat leerlingen groeien door te doen. Ze leren van alles: zichzelf presenteren, plannen, samenwerken, communiceren, elkaars sterke punten benutten, filmen en technische vaardigheden ontwikkelen.’

Samen maken:
Van onderzoeksvraag naar filmfestival

Met een onderzoeksvraag op zak trekken de leerlingen de wijk in. De jongeren benaderen zelf de persoon of organisatie die zij willen filmen en gaan een eerste keer langs om kennis te maken en te observeren. Observeren is belangrijk, de leerlingen moeten goed nadenken over welke beelden en mensen zij willen filmen om hun verhaal te vertellen.

Het echte filmen kan beginnen

Dan is het zover!  De leerlingen weten hoe de apparatuur werkt, hebben de rollen verdeeld en hun interview-vragen voorbereid. Dus: het echte filmen kan beginnen. En dat je met het maken van een documentaire de gang van zaken maar deels zelf in handen hebt, dat merken de leerlingen vanzelf.

Een groot mes uit de prullenbak gevist!

Groepjes belanden in verrassende situaties. Een groepje dat bij de wijkagenten filmt mag mee op de ronde over het winkelcentrum de Drieslag, en weet vast te leggen hoe één van de wijkagenten een groot mes uit een prullenbak vist. Een ander groepje filmt in het bejaardentehuis, en laat de camera draaien als een bejaarde bewoner een gepassioneerd betoog begint over al het verrichte werk van de verzorging tijdens de coronaperiode.

Monteren

Maar hoe vertaal je al dit gedraaide materiaal nou naar een kort en pakkend verhaal? Dat is de verantwoordelijkheid van de editor. Terwijl de editor druk bezig is met monteren, werken de andere leerlingen aan de grote presentatie. Ze maken een uitnodiging voor hun hoofdpersonen en regelen hapjes en drankjes voor bij de vertoning.

Samen kijken én vieren!

En dan is het zover. Na de laatste les van de workshopreeks bekijkt de klas na schooltijd, natuurlijk met frisdrank en snacks en in het bijzijn van de hoofdpersonages, de korte documentaires die zijn gemaakt. Bovendien kiezen de leraren en filmmakers ieder twee documentaires die worden genomineerd voor de beste film van het jaar. De gekozen documentaires strijden tijdens het Olympus Filmgala in Focus Filmtheater om de eerste prijs voor de beste film. Een van de leerlingen presenteert zelfs het gala!

Je eigen mening laten zien

Door te filmen kun je heel goed je eigen kijk op dingen laten zien. Iedereen heeft een andere blik. Daar kun je over praten, maar met beeld kun je letterlijk je eigen mening laten zien.

Cliffon

Samen evalueren:
Samen leren buiten de schoolmuren én door cultuur

Met het docententeam, de filmmakers, de leerlingen en ons eigen team, ontwerpen we het project door en onderzoeken we hoe creatief vermogen een blijvende plek kan krijgen in het lesprogramma.

En zo hebben we samen met het  Olympus College een vervolg kunnen geven. Met financiering van het Fonds voor Cultuurparticipatie maakt een nieuwe lichting 3 mavoleerlingen vanaf het schooljaar 2023-2024 opnieuw met professionele filmmakers een eigen documentaire waarbij identiteit, burgerschap en de leefomgeving centraal staan.

Docent Arnoud Huisman

Ik heb mij verbaasd over hoe snel de leerlingen elke keer in de doe-stand gingen. Door de leerlingen met professionele apparatuur in groepjes de wijk in te sturen, kregen ze een gevoel van verantwoordelijkheid.

De rol van cultuur bij andere vakken

In het vervolgproject staat wederom de culturele ontwikkeling van de leerlingen centraal, vanuit andere vakken. Zoals de avo-vakken (algemeen vormend onderwijs), burgerschap of ook vanuit de nieuwe leerweg. Het Olympus College en het team van Ruimtekoers zijn razend enthousiast om deze rol voor cultuur verder te ontdekken.

Mogelijk gemaakt dankzij de steun van:

Onze impact in cijfers

Deelnemers

107

Leerlingen namen deel

Workshops

28

Filmworkshops met leerlingen georganiseerd

Over de wijk

74%

Van de leerlingen heeft iets nieuws geleerd over de wijk

Competenties

83%

Van de leerlingen geeft aan nieuwe burgerschapsvaardigheden te hebben geleerd

Wil je meer weten of met ons samenwerken?

Dat lijkt ons heel leuk! Laten we samen aan de slag! We helpen je graag met het verduidelijken van je plannen, met een creatieve brainstorm. We luisteren goed en we houden ervan om te inspireren met onze inzichten. Interesse? Neem eens contact op met Fleur. Tot snel!

Blijf op de hoogte van Ruimtekoers

Schrijf je in en ontvang zes keer per jaar de Ruimtekoers nieuwsbrief!

© 2024 Bureau Ruimtekoers