Aanleiding:
Meer cultuur in Arnhem-Zuid!
Arnhem is een culturele stad, maar niet overal is evenveel te beleven. Cultuur in Arnhem-Zuid is er weinig. Dat kan anders! Dat kan anders! In het coalitieakkoord 2022 – 2026 is afgesproken dat er meer ruimte moet komen voor cultuurparticipatie, -educatie en -presentatie in Arnhem-Zuid.
Opdracht aan Ruimtekoers
Maar hoe ziet die ruimte voor cultuur in Arnhem-Zuid eruit? Om die vraag te beantwoorden heeft gemeente Arnhem aan Ruimtekoers gevraagd om met een ontwerpende aanpak te onderzoeken welke vormen van cultuurparticipatie, -educatie en -presentatie aansluiten op de behoeften van inwoners van Arnhem-Zuid.
Wethouder Cathelijne Bouwkamp
Het is onzin dat mensen uit Zuid altijd naar Noord moeten om cultuur te beleven. Er is geld vrijgemaakt voor cultuur in Zuid, maar we vinden het uiteraard belangrijk om te weten wát inwoners graag willen. We moeten met elkaar onderzoeken wat er kan in Zuid en wat aantrekkelijk is voor heel Arnhem.
Een programmering én kwalitatief onderzoek
We trekken de wijk in met de vraag: welke vormen van cultuurparticipatie, -educatie en -presentatie sluiten aan op de behoeften van de inwoners van Arnhem-Zuid? Samen met Arnhemse makers en verschillende bewoners van Arnhem-Zuid bedenken, maken en presenteren we een proefprogrammering. Daarmee laten we aan inwoners zien wat een culturele programmering in Arnhem-Zuid zou kunnen zijn, én organiseren we een kwalitatief onderzoek naar de culturele behoeften die zij hebben.
Verloop van het maakproces:
Er is al zo veel cultuur in Arnhem-Zuid!
Bureau Ruimtekoers is sinds 2017 in Arnhem-Zuid gevestigd waardoor we weten: Arnhem-Zuid herbergt een schat aan verhalen, wensen, strubbelingen en dromen die het verdienen om verteld te worden. En dat gebeurt al volop. Van Chinese dansgroep en inclusieve theatergroep tot Afghaanse textielclub, Arnhem-Zuid broeit! Dít is ons vertrekpunt.
Met tien makers aan de slag voor meer cultuur in Arnhem-Zuid
Samen met de gemeente Arnhem en verschillende culturele partners selecteren we een groep van tien beginnende en bewezen makers uit uiteenlopende kunstdisciplines die wonen en/of werken in Arnhem. De makers hebben verschillende ervaringen op het gebied van educatie, participatie en presentatie, zijn verschillend in leeftijd en hebben allerlei culturele achtergronden. Ze gaan aan de slag in duo’s. Aanvullend organiseren we vier centrale middagen waarbij alle makers samenkomen om inspiratie, ervaringen en concrete plannen te delen en bespreken.
De wijk in
De makers gaan op pad met een camera, ontwikkelen een ‘cultural probe’ (een middel waarmee vanuit gedeelde verbeelding contact met onbekenden kan worden gemaakt en behoeften onderzocht) en gaan de buurten in met behulp vaan een kaartenbak vol organisaties en contacten in de wijk. Door middel van een gesprekscarrousel reageren ze vervolgens op elkaars ideeën. Zo kunnen ze hun plannen verdiepen en elkaar helpen. Voorafgaand aan de cultuurpresentatie is er nog een productionele check en dan is het zover: cultuurfestival Van A tot Zuid is geboren!
Verloop van het kwalitatief onderzoek:
Publiek en makers
Simultaan aan het maakproces en het cultuurfestival realiseren we een kwalitatief onderzoek naar de behoeften op het gebied van cultuurpresentatie, -participatie en -educatie van mensen die wonen en/of werken in Arnhem-Zuid. Dit onderzoek bestaat uit een publieksonderzoek, waarbij we benieuwd zijn naar de ervaringen van het publiek voorafgaand en tijdens het cultuurfestival, en een maakonderzoek, dat gaat over de ervaringen van de tien makers tijdens hun maakproces.
Publieksonderzoek
Op 22 februari 2024 openen we samen met gemeente Arnhem een online vragenlijst. Iedere Arnhemmer ontvangt een uitnodiging in de brievenbus voor het cultuurfestival Van A tot Zuid en de vraag om de online enquête in te vullen via een QR-code. De vragenlijst bestaat uit tien stellingen en vier open vragen en kan ingevuld worden tot 28 maart 2024. Tijdens Van A tot Zuid is er behalve de online vragenlijst, die ter plekke ingevuld kan worden met een tablet, ook nog een interactieve onderzoeksinstallatie. We verzamelen 145 reacties op de vragenlijst, ontvangen verschillende gespreksverslagen van publiekonderzoekers en halen de culturele wensen en ideeën die bezoekers achterlieten op de panelen van de installatie op.
Maakonderzoek
We gebruiken ook het maakproces om informatie op te halen over maken en presenteren in Arnhem-Zuid: wat is er nodig en welke reacties roept het bij bewoners en wijkorganisaties? We vragen de makers gedurende het proces te reflecteren op hun eigen proces, hun bevindingen en de behoeftes die ze in de wijk tegenkomen. Ook komen we na het festival bij elkaar om te evalueren.
Resultaat:
Cultuurfestival en proeverij Van A tot Zuid
Winkelcentrum Kronenburg is het hart van Arnhem-Zuid, dus daar vindt eind maart 2024 cultuurfestival Van A tot Zuid plaats. Naast de vijf artistieke presentaties van de vijf duo’s is er een randprogrammering – een heuse cultuurproeverij – waarbij diverse makers, organisaties en instellingen uit Arnhem-Zuid zich presenteren. Zo kan iedereen zien wat voor tofs er allemaal al is. Tijdens Van A tot Zuid vult Kronenburg zich met dans, muziek, kunst en workshops. Van African highlife tot spoken word, bezoekers komen ogen en oren te kort.
Lees het verslag van
Trots op Zuid
Op 25 april presenteren we de bevindingen van ons kwalitatief onderzoek aan de gemeente Arnhem, culturele partners, betrokkenen en inwoners. Het rapport dat we de gemeente overhandigen heeft de titel Trots op Zuid en eruit blijkt in ieder geval dat er juist best veel te beleven is in Zuid. Het tweede dat duidelijk naar voren komt is dat het aanbod niet zichtbaar genoeg is. Bovendien is het nogal versnipperd over de verschillende wijken. Er is op veel vlakken meer verbinding tussen bewoners, verenigingen, wijkcentra, kunstenaars, buurten en wijken mogelijk én nodig. Deze inzichten worden breed gedragen tijdens de presentatie.
Arja, Spectrum
We hebben allemaal hetzelfde gezien: gebruik de energie en beweging die er ís en breid deze verder uit. Neem de bewoners serieus en mee in een vervolg!
Vervolgstappen
Met onze inzichten werkt de gemeente een nieuw traject uit waarbij programmering en het ontwikkelen van ruimte hand in hand gaan. Diverse plekken in Arnhem-Zuid waar al cultuur is, of waar cultuur kan komen worden onderzocht op mogelijkheden voor meer cultuur in Arnhem-Zuid. Dus, aan de slag!
