Thuis in Immerloo, cultuur en erfgoed als brug in de wijk

Aanleiding:
Samen leven blazen in een opgeknapte flat

Na de grondige verbouwing en het verduurzamen van vier flatgebouwen aan het Kleefse- en Brandenburgseplein in de Arnhemse wijk Immerloo staat woningbouwvereniging en eigenaar Volkshuisvesting voor een nieuwe uitdaging: hoe zorg je ervoor dat bewoners niet alleen goed gehuisvest zijn, maar zich ook écht thuis voelen?

Onze opdracht: een warm welkom realiseren

De gebouwen zijn prachtig opgeknapt, maar de ziel, die bestaat uit de persoonlijke verhalen van de bewoners en de buurt, ontbreekt nog. Om opnieuw leven te blazen in de duurzaam gerenoveerde flats zoekt Volkshuisvesting samen met de gemeente Arnhem de samenwerking met Bureau Ruimtekoers op. De opdracht? Maak het gevoel van thuis voor iedere bewoner zichtbaar en voelbaar in de entreehallen van de hernieuwde flatgebouwen samen met de mensen die er wonen.

Verloop:
Een ideaal canvas

De vier flatgebouwen bestaan in totaal uit 456 galerijwoningen. Samen met beeldend kunstenaar Negin Zendegani en dichter en Bakr al Jaber wandelt projectleider Renée Janssen de flats door en de wijk in. Ze schuiven aan bij koffietafels in de wijk en bij mensen thuis op de bank, waar mensen hun verhalen delen over wat thuis voor hen betekent. Wanneer ben je ergens thuis? Wat maakt een huis tot een thuis? Heeft jouw thuis een geur, een geluid of een smaak? En, hoe voelt het?

Open ateliers

Negin en Bakr verplaatsen het project naar de opgeknapte entreehallen van de vier flats. Daar organiseren ze wekelijks creatieve ateliers waar iedereen kan aanschuiven. Zo ontmoeten ze nóg meer buren én maken zij samen creatieve vertalingen van hun eigen verhalen over thuis.

Mini-expositie

Om de zichtbaarheid van het project te vergroten, wordt er tussentijds een mini-expositie georganiseerd. In de vorm van foto’s, portretten en teksten presenteren Negin en Bakr er de verhalen van de bewoners die ze tot nu toe zijn tegengekomen. De entreehallen vormen een ideaal canvas voor een tentoonstelling. Ook maken buurtbewoners hapjes om uit te delen, kunnen kinderen knutselen aan de knutseltafel en is er een mini-fotostudio, ontworpen door flatbewoner Omar.

Vogels, reizen, familie …

Daarnaast kunnen de flatbewoners met een dobbelsteen een cijfer gooien dat correspondeert met een zintuigelijke vraag over het thema thuis: hoe proeft, ruikt of klinkt thuis voor jou? Alle antwoorden worden op een groot paneel verzameld. Vogels, reizen, familie, dromen, herinneringen en favoriete gerechten: er komt van alles voorbij. De mini-expo zorgt ervoor dat het project voor meer bewoners tot leven komt.

Resultaat:
Allemaal kleine stukjes thuis

Uiteindelijk maakt Negin vier grote kleurrijke collages waarin details van het thuisgevoel – een kroonluchter, een vogel, een cactusboom, blauwe luchten – van 25 bewoners met verschillende culturele achtergronden zichtbaar zijn en schrijft Bakr, op basis van de gesprekken die de afgelopen maanden gevoerd zijn, een aantal gedichten in het Nederlands, Engels en Arabisch. De vier kunstwerken, die bestaan uit allemaal kleine stukjes thuis, krijgen een vaste plek in de entreehallen, evenals de poëtische teksten die op de muur worden geschilderd door Pieter van Bold Statements. De bewoners hebben samen bedacht dat de poëzie en de collagekunst herkenbaar moesten zijn voor iedereen.

Herkenbaarheid en nieuwe verhalen

Dat dat gelukt is, wordt duidelijk tijdens de feestelijke presentatie op 1 november. Liesbeth van Asten, directeur van Volkshuisvesting, opent de middag aan het Kleefseplein. Een voor een en flat voor flat worden de werken onthuld. Bewoners herkennen zichzelf, hun buren en hun verhalen in de collages en de gedichten. Het werk dat ze met elkaar hebben gemaakt, brengt gesprekken en nieuwe verhalen op gang en maken van de anonieme flats een gedeeld thuis.

Vervolg:
Een bredere blik op de wijk

Thuis in Immerloo is meer dan een eenmalige kunstinstallatie. Het is een uitnodiging tot ontmoeting, gesprek en samenwerking in de wijk. Het met elkaar werken aan kunst én het presenteren ervan zorgt ervoor dat er meer onderling contact binnen de buurt ontstaat. Het project laat zien hoe kunst kan bijdragen aan verbondenheid en hoe bewoners mede-eigenaar kunnen zijn van hun leefomgeving.

Positieve berichtgeving

Thuis in Immerloo heeft een ander positiever geluid laten horen over de wijk die vaak negatief in het nieuws is. Dat geeft een stem aan de bewoners van een bijzonder veelzijdige Arnhemse wijk. Samen maken en delen zij een positief, persoonlijk verhaal over hoe zij hun buurt ervaren; een mooie basis voor meer fijne verhalen uit Immerloo én een nieuwe, bredere blik op een wijk die aan zo veel mensen een thuis biedt.