Aanleiding:
Een investering in de buurt
De wijk Hoogbouw Ede-Zuid (HEZ) bestaat uit acht flats waarin ongeveer 2300 mensen met uiteenlopende culturele en sociale achtergronden wonen. De ruim 900 woningen zijn in de jaren zeventig gebouwd. Ook zijn er drie scholen in de buurt. Hoogbouw Ede-Zuid kent veel maatschappelijke uitdagingen, zoals eenzaamheid, taalachterstanden, criminaliteit en armoede.
Een onderzoek naar de rol van cultuur in de wijk
De komende jaren wordt door de gemeente Ede en woningcorporatie Woonstede veel in de wijk geïnvesteerd: niet alleen in steen, maar ook in leefbaarheid. Hoogbouw Ede-Zuid gaat veranderen in een veilige, groene en levendige buurt, waar ruimte is voor ontmoeting en waar kansen zijn voor iedereen. Cultuurcentrum Cultura Ede onderzoekt hoe cultuur een rol kan spelen in dat proces en vraagt Ruimtekoers om mee te helpen.
Verloop:
Verrassingen achter de voordeur
Wat bestaat er al aan cultuur in Hoogbouw Ede-Zuid en wat zijn de artistieke wensen van de bewoners? Is er behoefte aan een culturele programmering en hoe willen de bewoners daar het liefst bij betrokken worden?
De buurt verkennen met kunstenaars
Samen met Selin en Renée van Ruimtekoers gaan bouwer en architect Max van den Berg van Dondervink en theatermaker Gioia Tolmeijer op verkenning in de buurt. Vanaf november 2024 zijn ze elke week in en om de flats te vinden. Ze drinken koffie en eten soep met bewoners, sluiten aan bij buurtclubjes en bewonersactiviteiten, zoals de meidenclub en de naaiochtend, en worden verrast door het talent en de creativiteit die schuilgaan achter de voordeuren van de acht flats.
Open podium
Na alle ontmoetingen en gesprekken wordt de entreehal van de flat Groot Haversteeg in februari en maart omgetoverd tot een huiskamer met open podium. Kinderen knutselen een vlaggetjesslinger, bewoners nemen foto’s, tekeningen, gedichten en schilderijen mee, er zijn mini-exposities, workshops en natuurlijk lekkere hapjes. Tijdens de creatieve inloopbijeenkomsten ontstaan nieuwe verbindingen tussen bewoners en kunnen zij zich op een tastbare manier uitspreken over hun culturele wensen en verlangens.
Resultaat:
Lentefestival met cultuur door en met de buurt
Samen met de buurt organiseren Max en Gioia een cultuurfestival. Op 4 april wordt op het grasveld tegenover de flats de lente gevierd, compleet met springkussen, dj en ijscokar. Verschillende buren maken de heerlijkste lekkernijen, kunstenaar Erik Snelder geeft een workshop graffiti, er is een ruiltafel en een van de flatbewoners blijkt een geniaal schminkartiest.
Kijkje in HEZ
Ook is er een kunstinstallatie waar door bewoners aan meegewerkt kan worden: ‘Kijkje in HEZ’. Max bouwde hiervoor een grote ‘flat’, bestaand uit heel veel houten kistjes die allemaal huiskamertjes voorstellen. In die piepkleine kamers kunnen bewoners hun eigen mini-expo inrichten met foto’s of andere kunstwerken. Het lentefestival is drukbezocht en smaakt duidelijk naar meer.
Culturele behoeften en heel veel kansen
Wat we ontdekken is dat de buurt barst van de potentie om met cultuur én bewoners bij te dragen aan een positieve beweging. Creativiteit is er genoeg in Hoogbouw Ede-Zuid, het ontbreekt alleen aan samenhang, plekken en momenten om samen te maken en te delen. Cultuur is een bindmiddel, maar kan veel meer zijn dat dat: ruimte voor zelfexpressie, een aanzet tot gedeeld eigenaarschap en het creëren van meer zelfvertrouwen. Ook wordt er voor jongeren met interesse in artistieke activiteiten niets georganiseerd in de buurt: nog een kans op meer cultuur in de wijk!
Vervolg:
Cultuur verankeren in de wijk
In 2026 gaan we samen met Cultura aan de slag om cultuur te verankeren in de HEZ en wordt het een wezenlijk onderdeel in de gebiedsontwikkeling van de wijk. Belangrijk daarbij is dat het cultuuraanbod hyperlokaal is: samen met bewoners en plaatselijke ondernemers versterken we de activiteiten, creativiteit en talenten die er al zijn. Ook zullen de bewoners zelf en samen verhalen over de geschiedenis en toekomst van hun buurt gaan verbeelden en stellen we met elkaar en de lokale culturele partners een duurzaam cultuurprogramma op.
