Jouw stad, onze toekomst, in gesprek met de burgemeester over artikel 1

Aanleiding:
Jongeren actief betrekken bij de lokale democratie met een lespakket

Burgers zijn niet alleen consumenten, maar dragen actief bij aan hun directe omgeving en de bredere maatschappij waarin zij zich bevinden. Maar, jongeren betrekken bij democratie is een grote uitdaging. De gemeente Arnhem vindt het belangrijk jongeren te laten zien dat zij een rol van betekenis kunnen spelen in de maatschappij en wil, met burgemeester Marcouch voorop, actief aan de slag om hen te bereiken.

Opdracht aan Ruimtekoers

Het kabinet van de burgemeester vroeg aan Ruimtekoers hen hierbij te helpen. Door samen met jongeren en de burgemeester een reeks bijeenkomsten te organiseren onder de noemer college-tour en tegelijkertijd samen een lespakket te ontwikkelen om het gesprek en de ontmoeting verder te verdiepen langs thema’s als actief burgerschap, de lokale democratie, en de basis van onze grondwet artikel 1.

Met jongeren nadenken over de stad

Ruimtekoers heeft ervaring met thema’s als democratie en burgerschap in combinatie met jongeren. In het project Soul Search City ontwikkelden we samen met vijf jonge Arnhemmers en kunstenaar Yasser Ballemans het spel Stad van Vertrouwen. Daarin leren jongeren op een creatieve manier meer over democratie en inspraak door samen te werken aan een unanieme motie van vertrouwen voor een maatschappelijk vraagstuk. Het spel werd in 2023 gepresenteerd. Burgemeester Marcouch nam de eerste motie in ontvangst.

Verloop:
Democratie in praktijk

In 2023 gaat Ahmed Marcouch op College Tour door de stad. Het doel is om jongeren politiek bewuster te maken, met als speerpunt artikel 1 van de Nederlandse Grondwet. Actief burgerschap betekent volgens de burgemeester namelijk dat je staat voor artikel 1: iedereen wordt gelijk behandeld en elke vorm van discriminatie is een no-go. Het lespakket dat Ruimtekoers ontwerpt om deze reeks gesprekken tussen leerlingen van verschillende Arnhemse scholen en de burgemeester te voorzien van gesprekstof en handvatten wordt gaandeweg het project  verder ontwikkeld in samenspraak met de leerlingen.

Democratie nu!

Een lespakket over democratie komt natuurlijk op democratische wijze tot stand. We ontwerpen een aantal werkvormen die we samen met leerlingen in zes sessies aanscherpen waardoor we komen tot een compleet lespakket. Door middel van de lessen in het pakket ervaren de leerlingen hoe het is om compromissen te sluiten, naar voorstellen en ideeën van elkaar te luisteren en die mee te nemen in de besluitvorming.

Het Beekdal College bijt het spits af

Het lespakket gaat samen met burgemeester Ahmed Marcouch op tournee door de stad. Verschillende scholen doen mee met het project. Zo kunnen we de spelvormen die we hebben ontwikkeld meteen testen op en met uiteenlopende leerlingen. Als eerste is het Beekdal Lyceum aan de beurt. Tijdens de projectdag zijn de havo 4-leerlingen een ochtend aan de slag gegaan met karton, markers, krijt en gekleurd tape. ’s Middags worden de thema’s en vragen die naar boven komen voorgelegd aan de burgemeester tijdens zijn bezoek. Vanuit deze ervaring wordt een les ontwikkeld voor de leerlingen van vwo 4. Zij verdiepen zich een lesuur lang via creatieve werkvormen in lokale vraagstukken die zij zelf hebben opgeworpen. Door vanuit andere perspectieven te kijken, komen ze dichter bij hun eigen wensen, maar ook die van andere inwoners van Arnhem. De oplossingen die ze bedenken voor de stad, worden de les erna met de burgemeester in de klas onder de loep genomen, waarbij hij hen helpt om hun eigen invloed te ontdekken.

Samenwerken met het Olympus College

En daarna is het de beurt aan het Olympus College! De havo 4-leerlingen daar komen deels met dezelfde, maar ook met nieuwe onderwerpen, waardoor het ook voor de burgemeester afwisselend en leerzaam blijft. Het lespakket laat dus ruimte voor verschillende perspectieven en onderwerpen. De jongeren leren dat je spreektijd kunt krijgen bij de gemeenteraad, dat je petities kunt maken, inhoudelijk sterke brieven kunt schrijven en dat je op allerlei manieren invloed kunt uitoefenen, óók als je nog geen achttien bent. Burgemeester Marcouch is een ster in het aansluiten bij de leefwereld van de jongeren, maar hij maakt ook dat zij zich kunnen aansluiten bij zíjn belevingswereld.

Resultaat
Jouw stad, onze toekomst

Door middel van het lesmateriaal en de (vraag)gesprekken onderzoeken leerlingen samen met burgemeester Ahmed Marcouch het lokale democratische besluitvormingsproces en komen ze te weten hoe ze zelf invloed kunnen hebben op hun leefomgeving. Door daarnaast met elkaar en de burgemeester dieper in te gaan op bepaalde onderwerpen, zoals de betekenis en de waarde van artikel 1, ervaren ze hoe belangrijk het is om met elkaar een samenleving na te streven die voor iederéén leefbaar is. Uiteindelijk is op deze manier een lespakket ontwikkeld waarin de belevingswereld van de jongeren en de Arnhemse politiek bij elkaar komen.

Overdraagbaar lespakket

Grafisch ontwerper Corine van der Wal (Studio Corine van der Wal) heeft vervolgens een duurzame vorm ontwikkeld voor het lesmateriaal. Het overdraagbaar lespakket voor alle Arnhemse scholen bestaat grotendeels uit karton en is gemakkelijk in gebruik. De instructies zijn zo veel mogelijk geïntegreerd in het pakket, zodat het op een mooie manier bij elkaar blijft. De kleuren zijn geïnspireerd op de tape die de jongeren al bij de eerste kennismaking met het lespakket gebruikten. Op deze manier blijft de DIY-waarde bestaan en is het een herkenbaar en gebruiksvriendelijk pakket geworden, waar docenten, jongeren en beleidsmakers eenvoudig mee aan de slag kunnen.

Vervolg:
Jouw stad, onze toekomst op Arnhemse scholen

Het lespakket wordt nu toegepast op de twee middelbare scholen in Arnhem. Het het project gaf ons inzichten in hoe we de thema’s als democratie en burgerschap vooral mét leerlingen kunnen bespreken. Deze inzichten nemen we mee bij de ontwikkeling van onze Arnhem School of Social Arts.