Wij zijn de Stad 2.2, films maken met je eigen telefoon!

Op het Olympus College zijn de leerlingen 3-mavo begonnen met het schieten van een mini-documentaire. Onder de vlag van burgerschap en onder leiding van ervaren makers Maaike Broos en André Kloer leren zij in drie lessen hoe zij een interview moeten maken. Het thema is de pluriforme samenleving.

Ultrakort

Drie lessen van vijftig minuten, dat is ultrakort. De leerlingen van het Olympus College gaan daarom niet aan de slag met een professionele filmcamera, maar met hun eigen telefoon.

Filmmaker André Kloer, gespecialiseerd in storytelling, heeft ervaring met het maken van documentaires met een mobiel. Hij geeft er workshops in. De beperkte beschikbare tijd schrikt hem niet af. ‘Het maken van een film is opgebouwd uit drie delen: script, productie en montage. Het is dus heel logisch om de lessen ook zo in te delen.’

Via een voorwerp het gesprek aangaan

Aan de hand van een meegebracht voorwerp interviewen de leerlingen tijdens les één eerst elkaar, vertelt documentairemaker en organisatie-antropoloog Maaike Broos. ‘Film ontstaat altijd vanuit een persoonlijk verhaal. Een interview is een soort gesprek: via het voorwerp gaan ze het gesprek met elkaar aan.’

Drie stappen

Wat voor vragen stel je, hoe ga je naar de emotie toe: om in korte tijd echt contact met elkaar te krijgen volgen de leerlingen een aantal stappen. ‘Als je begint met vragen naar emoties, slaat het gesprek meteen dood,’ legt André uit. ‘Het is nodig om eerst begrip te krijgen voor iemands situatie en dat doe je door te beginnen met een informatieve vraag. Daarmee breek je het ijs. Op basis van dat antwoord vraag je vervolgens naar een mening en daarna kun je overgaan naar de emotie erachter.’ Maaike, met een knipoog: ‘Om te kijken of het echt helder was en werkte, heb ik de methode eerst uitgeprobeerd op mijn eigen kinderen.’

Het licht gaat aan

In groepjes van vier gaan de leerlingen vervolgens aan de slag met de ideeën voor hun eigen docu’s. ‘Er kwamen zo veel goeie dingen uit!’ vertelt Maaike. ‘Verhalen over hoe een Nederlandse oma de tijd veranderd vindt, een vader met een immigratieverleden, een moeder in de zorg. En een meisje dat iets wilde maken over de onderdrukking van de Oeigoeren.’ André: ‘Dat meisje heeft een Turkse achtergrond. Dit verhaal kan alleen zíj vertellen. Hoe doe je dat dan? Ik kan toch niet naar China, zei ze. Toen we haar vertelden dat ze haar eigen shots ook kon snijden met gevonden materiaal, zag je gewoon het licht aangaan!’

Magisch

Het begeleiden van de leerlingen vindt André het allerleukst aan dit project. ‘Dat je zo snel een band met iemand kan hebben, daar ben ik door verrast. Het intunen met iedereen vind ik magisch! Als ik zelf interview, dan zijn dat vaak lange gesprekken. Nu is het al na een kort interviewtje: ja ik voel je.’ Maaike: Ik ben héél benieuwd waar ze mee gaan komen in de laatste les tijdens het monteren.’

Om het behapbaar te maken zijn audio en beeld losgekoppeld. Het interview is gedaan via een dictafoon, daarna komen de sfeerbeelden erbij. ‘En ze hebben in een eerder traject (met Hannemijn en Gioia, red.) al gewerkt met CapCut, dat scheelt ook.’

Lees hier over het traject

Maaike en André

Maaike en André zijn geen onbekenden van elkaar. Ze kennen elkaar uit Amsterdam en weten precies wat ze aan elkaar hebben. Handig als je met z’n tweeën een flitscursus mini-docu’s maken geeft. ‘We hebben samen documentaires gemaakt in Palestijns gebied, heel bijzonder,’ vertelt André.

Beide makers leven en ademen film. ‘Film is voor mij een middel tot verdieping, begrip en soms ook verbinding,’ zegt Maaike. Voor andere zaken is dan ook haast geen tijd, hoewel modefanaat Maaike ook graag wandelt en André erg begaan is met het klimaat en in zijn eigen Amsterdamse schaduwtuin een biodiversiteitsproject is begonnen. Doel is om er tweehonderd verschillende soorten te laten groeien. ‘Maar ik blijf steeds maar hangen op 188,’ lacht André. ‘Alles wat ik extra plant, mislukt.’

Van buiten naar binnen

De twee filmmakers hadden allebei nooit eerder met deze doelgroep gewerkt en moesten even wennen. ‘Aan de buitenkant kunnen pubers nogal ongeïnteresseerd lijken, maar als je een beetje doorvraagt, dan kom je erachter dat er heel mooie verhalen achter zitten. Verhalen die zij zelf zijn, maar ook die ze vertellen over anderen,’ vindt André.

André Kloer

Het hogere doel van filmmaken is voor mij dat het voor democratisering zorgt. Dat iedereen weet hoe je een verhaal vertelt en dat iedereen dat kan, dat is belangrijk.

Gebruik die stem!

Ook Maaike is positief verrast. ‘Ik vind het mooi om te zien dat het lijkt alsof ze weinig bezig zijn met film, maar tegelijkertijd juist wel, namelijk door hun telefoon,’ zegt ze. ‘Ze zijn zich er nog niet zo bewust van, want ze gebruiken hun mobiel tot nu toe vooral om te consumeren. Maar als we ze anders kunnen laten kijken en laten zien dat ze hun mobiel ook kunnen gebruiken om een verhaal te vertellen en hun stem te laten horen, dan hebben ze goud in handen. Met je telefoon kun je hele films maken! Gebruik die stem! Het is héél laagdrempelig. Jongeren hebben echt wel een mening en zijn ook betrokken. Ze hebben gewoon tools nodig.’ André: ‘Het hogere doel van filmmaken is voor mij dat het voor democratisering zorgt. Dat iedereen weet hoe je een verhaal vertelt en dat iedereen dat kan, dat is belangrijk.’

Lees hoe het project begon

Wil je meer weten of met ons samenwerken?

Dat lijkt ons heel leuk! Laten we samen aan de slag! We helpen je graag met het verduidelijken van je plannen, met een creatieve brainstorm. We luisteren goed en we houden ervan om te inspireren met onze inzichten. Interesse? Neem eens contact op met Fleur. Tot snel!

© 2024 Bureau Ruimtekoers