In het project Thuis in Immerloo maken en presenteren bewoners van de Arnhemse buurt Immerloo II een expositie van foto’s en teksten over wat het gevoel van thuis voor hen betekent. Ze doen dit samen met professioneel fotograaf Negin Zendegani uit Iran en de Syrische dichter Bakr Al Jaber.

Ontmoeten en kennismaken

Welke mensen meedoen, ligt nu nog niet vast; Negin en Bakr gaan eerst de buurt in om bewoners te ontmoeten en kennis te maken. Van daaruit werken ze samen verder. Door het delen van verhalen, door elkaar te inspireren met foto’s, boeken, recepten, door elkaars rituelen en gebruiken vast te leggen en door samen te eten, drinken en vieren, ontstaat een krachtige verbeelding van het gevoel van thuis.

Iedereen bouwt aan een thuis

Achter iedere buurtbewoner gaan verhalen schuil die het waard zijn om verteld te worden. Iedereen bouwt aan een thuis, maar de manier waarop is verschillend. Door thuisverhalen met elkaar te delen en beelden te laten spreken, groeit de verbinding tussen Immerloose buren. De ogenschijnlijke anonimiteit op de Immerloose pleinen en de nieuwsberichten die de buurt vaak negatief en eenzijdig belichten, maken dan plaats voor persoonlijke herkenning en voor de warmte en gezelligheid die de buurt rijk is.

Maak kennis met de makers

Dichter Bakr Al Jaber komt oorspronkelijk uit Syrië. Gedichten zijn voor hem een manier om het leven te duiden en te begrijpen. Poëzie houdt hem in balans en helpt hem om allerlei zaken te overkomen die het leven hem toewerpt. Werken aan gemeenschapskunst vindt hij uitdagend en nodig. ‘Het is een manier om mensen te verbinden, om hen zich thuis te laten voelen in hun omgeving, om hen te laten creëren. Voor een kunstenaar is het scheppen van de juiste omstandigheden hiervoor een uitdagende en tegelijk prachtige klus.’

Gemeenschapskunst kan schuren

‘Je hebt als kunstenaar bepaalde ideeën en in hoeverre laat je die (helemaal) los ten gunste van de gemeenschap waarbinnen je werkt? Ik houd erg van deze manier van werken. Ik kan als kunstenaar een gedicht maken, maar als ik er niemand zichtbaar mee raak, wat heeft het dan voor zin. Als ik er anderen mee inspireer tot het maken van iets gezamenlijks, als ik er iemand blij van zie worden, dan heeft het pas zin voor mij. Samen creëren gaat om de kunst van het verbinden, van échte connectie maken. Het is een uitdagend proces en soms kan het ook confronterend zijn voor jezelf of anderen. Maar dat maakt het juist zo mooi, want daarin ligt de connectie.’

Bakr

Echte connectie

Bakr onderzoekt in zijn werk ‘de relatie tussen universele schoonheid, oorlog en de dualiteit van het bestaan’. Hij had verschillende art residenties, onder andere bij de Voorkamer in Utrecht, en trad op in bijvoorbeeld De Balie en Tivoli Vredenburg. Bij de Voorkamer maakte hij met een groep van acht compleet verschillende mensen een collectief werk. Wat hem daar opviel, is dat mensen ondanks hun onderlinge verschillen in hun leven vaak dezelfde dingen doormaken. En dat het goed en fijn kan zijn om daar samen mee bezig te zijn, door erover te praten of iets mee te doen.

Voor Bakr is zich thuis voelen niet gekoppeld aan een plek. Zijn thuisland is hij ontvlucht. Maar hij kan wel een thuisgevoel ervaren in bepaalde momenten en herinneringen. ‘Dat zijn korte momenten, als ik bijvoorbeeld in een bepaald soort huiskamer zit of tijdens een heel warm gesprek met een vriend. Als ik het zou analyseren, raakt een thuisgevoel altijd aan herinneringen van vroeger, aan het – vaak geromantiseerde – verleden.’

Communiceren via beelden

Fotografe Negin Zendegani (Iran) studeerde af aan ArtEZ in Arnhem. Ze startte met Vrije Kunst. Niet haar meest inspirerende tijd, zegt ze zelf. ‘In eerste instantie maakte ik voornamelijk ruimtelijk werk, maar docenten begrepen mijn creaties niet goed. Ik moest altijd meer uitleg geven dan mijn medestudenten. Bovendien waren er veel oordelen en vooroordelen over mijn afkomst. In mijn studietijd waren docenten en mensen überhaupt veel minder op de hoogte van het leven, de politiek, de geschiedenis, kunst en cultuur in andere landen, zoals Iran. In het tweede jaar van mijn studie besloot ik me meer op fotografie te richten. Uiteindelijk studeerde ik af op een combinatie van ruimtelijk werk en fotografie. Fotografie werd mijn manier van communiceren, mijn medium om mijn verhaal te vertellen zonder woorden. Ik ontdekte dat elke foto een hoofdstuk was, waarbij elk beeld een emotie vastlegde die niet met taal te beschrijven was.’

Maker Negin

Ik verwacht dat het een geweldige mogelijkheid biedt om wijkbewoners en de gemeenschap samen te brengen, individuele verhalen te delen en een blijvend kunstwerk te creëren dat de identiteit van de wijk weerspiegelt.

Drijfveer

Negins drijfveer is haar wens om verhalen te vertellen die vaak over het hoofd worden gezien, de verhalen van verloren dromen en herwonnen hoop. Ze wil met haar foto’s een stem geven aan degenen wiens verhaal zelden gehoord wordt, degenen wiens emoties zich verstoppen in de schaduwen van het dagelijks leven. Ze besefte al snel dat fotografie niet alleen draait om technische vaardigheden, maar ook om empathie, begrip en een diepe verbinding met de wereld om haar heen. ‘Ik heb ervaring met projecten in wijken en werken met bewoners, bijvoorbeeld in de Geitenkamp, en in Nijmegen in opdracht van Vluchtelingenwerk’, vertelt ze. ‘Ik ben heel enthousiast over dit project in Immerloo.’

Op dit moment ontwikkelt Negin haar eigen projecten en daarnaast werkt ze als freelance fotograaf voor verschillende kranten en tijdschriften.

Lees hier over de vorige keer!

Wil jij ook buurten en gemeenschappen duurzaam verbinden?

Wij helpen jou graag met een project zoals Ik Kook Mijn Verhaal. Het samen bereiden en delen van lievelingsgerechten op basis van persoonlijke verhalen brengt mensen bij elkaar en vormt duurzame netwerken. Misschien wel wat voor jou? Laat het weten, projectleider Renée vertelt er graag over!

© 2024 Bureau Ruimtekoers