De muzikale theatervoorstelling Safe Space! ‘Een theatraal spektakelstuk’

Vrijdag 8 en zaterdag 9 december was het zover. De muzikale theatervoorstelling Safe Space ging in première! De medewerkers van 2Switch hebben een bijzonder mooie reis gemaakt. Lees hieronder het verslag van de zaterdagavond, geschreven door Fabian Stolk.

En het was niet eens koopavond!

Sterker nog: 2Switch heeft nooit koopavond (lijkt me heel verstandig). Toch was het er druk in Arnhem op zaterdagavond 9 december 2023. En gezellig. En je kon er niks kopen. Nou ja, koffie, nul-punt-nul en dergelijke, aan een geïmproviseerde bar. Voor en na de theatervoorstelling Safe Space.

Een soort toneelstuk

Omdat ik zelf van niets wist, vroeg ik links en rechts wat het zou worden, die avond. Wat men dacht of verwachtte. Niemand wist het precies. Dat werd me al snel duidelijk. Een meisje zei, mede namens haar broer: ‘We moesten van mama mee’. Daarmee was voor haar de kous af. Een rijzige gepensioneerde man zei: ‘Een soort toneelstuk.’ ‘Een soort?’ vroeg ik. ‘Ja,’ zei hij: ‘een soort.’

‘Een stuk waarin mensen in hun kracht worden gezet.’

‘De stukken van Karlijn zijn altijd heel verrassend,’ zei een mevrouw die het weten kan, en ze vertelde dat Karlijn ooit, middenin de corona en nota bene diep in het land van het echte carnaval, een kleine voorstelling had gemaakt waarin, nog nooit vertoond, de eerste vrouwelijke Prins Carnaval werd verkozen. Veel heibel en rumoer off stage als gevolg. Dat wist mevrouw Van Kruchten, de moeder van een van de makers van Safe Space.

Een volgende mevrouw die ik sprak, wist weer iets anders. Ook zij had informatie van vlakbij de bron van het stuk (het toeval was me behulpzaam bij mijn nieuwsgierige navraag). Zij stond net als iedereen nog blanco tegenover het theaterstuk dat ze zou gaan zien, maar ze wist al wel dat het iets was ‘waarin mensen in hun kracht worden gezet.’

Daarmee zei ze in gewoon Nederlands wat ergens op de website van Bureau Ruimtekoers ‘empoweren’ wordt genoemd: iemand in staat stellen om optimaal gebruik te maken van zijn/haar/hun talenten en capaciteiten.

Een theatraal spektakelstuk

En dat gebeurt inderdaad in dit theatrale spektakelstuk. Meneer Ruimtevaarder voelt zich niet op z’n plek tussen de mensen, in de samenleving op planeet Aarde. Hij stapt uit die voor hem oncomfortabele zone (hij voelde zich er, eenling, toch al als een ruimtevaarder); hij stapt in een raket, en hij gaat op reis, op zoek naar inspiratie voor een plek, misschien wel een planeet, die beter bij hem past, zonder dat hij weet hoe die plek eruit zou moeten of zou kunnen zien.

Hij is nieuwsgierig, en stelt vragen aan wie hij maar ontmoet in de ruimte. Ver weg van de aarde, diep in de kosmos, gaat hij op bezoek bij bewoners van allerlei planeten. Ook zij zochten een beter bij hen passende plaats in die (schijnbaar) ongestructureerde ruimte. Uit ongenoegen, uit frustratie of uit idealisme hebben ze aparte werelden gesticht die wel aan hun wensen en eisen voldoen. En overal leert meneer Ruimtevaarder beter begrijpen wat mensen drijft, waarom ze doen wat ze doen, en dus ook hoe hij dat zelf zou kunnen doen.

Terug naar huis met kostbare bagage

Hij reist en zoekt en vraagt net zo lang tot ook hij voor zichzelf weet hoe zijn ideale plek eruit zou kunnen zien, en dan (pas op; spoiler alert!!!) kan hij terugkeren naar huis, maar nu voorzien van een kostbare lading (zelf)kennis, inzicht en zelfvertrouwen. Aan het eind van zijn reis weet hij het misschien wel beter dan al die andere ruimtebewoners die hij bezocht. Hij sticht niet een zoveelste nieuwe planeet, los van de aarde, maar durft nu op zijn manier zijn eigen plaats in te nemen op diezelfde oude aarde (die daardoor toch weer net iets anders is geworden).

Het ‘empoweren’ zit niet alleen in het verhaal van Safe Space. Het zat nadrukkelijk al in de aanloop naar en de ontwikkeling, het maken van het stuk. Samen met medewerkers van het Arnhemse filiaal van 2Switch hebben Karlijn van Kruchten en Maxime Schräder de theatervoorstelling uitgedacht, ontwikkeld, vormgegeven en ten tonele gebracht.

Klein rood raketje

De reizen van meneer Ruimtevaarder tussen de planeten werden uitgebeeld met behulp van een klein rood raketje, dat met grote precisie van links naar rechts en dan weer van rechts naar links van de ene planeet-replica naar de andere werd bewogen, steeds precies op tijd. Ik dacht, met een andere toeschouwer, dat het de raket van Kuifje was, uit het album Raket naar de maan. Maar de medewerkster die de poortwachter speelde (‘ze duwden me [bij de voorbereiding] naar voren en ik kom dan zelf ook met rare ideeën’) wist dat het de Thunderbird 3 was.

Een van de vele bijzonderheden van Safe Space is dat de teksten van de personages van tevoren door hen zelf zijn ingesproken, zodat zij zich tijdens de uitvoering volledig op het toneel en het spel konden concentreren. Als toeschouwer onderga je (ik, bedoel: ik) zo’n stuk dan toch anders, intensiever dan je misschien gewend bent. Voor de spelers was het toneel mede hierdoor, denk ik, een Safe Space geworden (ga er anders maar aan staan: helemaal buiten je gewone doen en ’s avonds en vlak op het publiek te moeten acteren).

Een andere bijzonderheid van Safe Space was niet op het toneel te zien, of: alleen het resultaat ervan was te zien, misschien ongemerkt. De Poortwachtster vertelde na afloop namelijk dat ze in de drie maanden voorbereiding veel collega’s, die misschien gewoonlijk wat schuchter waren, door het werken aan het theaterstuk ‘helemaal openbloeiden’.

Het applaus klaterde na afloop helemaal terecht vrijelijk alle kanten op in de ruimte van het magazijn.

Lees hier meer over het project

Wil jij ook met kunst in het sociale domein werken?

Wij helpen jou graag met een project zoals Iedereen Wordt Mens. Daarin bepalen mensen die leven in of met een armoedesituatie, of mensen in een activerend werktraject zélf hoe zijn vorm geven aan hun leefomgeving. Door het samen maken van een theatervoorstelling, film of muziek. Misschien wel wat voor jou? Laat het weten, Yosser vertelt er graag over!

Blijf op de hoogte van Ruimtekoers

Schrijf je in en ontvang zes keer per jaar de Ruimtekoers nieuwsbrief!

© 2024 Bureau Ruimtekoers