Project Plek, ‘Durf je de ander te zien?’

Samen met interdisciplinair maker Elky Rosa Gerritsen werkt Bureau Ruimtekoers aan het project Plek. Het is gericht op mensen die uit de gevangenis komen en (weer) hun plek in de maatschappij moeten vinden. Kan deelname aan kunst en cultuur daarbij een rol vervullen, een middel zijn om mensen met elkaar te verbinden?

‘Kom je uit je bubbel en durf je de ander te zien?’

Als ex-gedetineerde re-integreren in een buurt, klinkt niet bepaald als een gemakkelijk verhaal. Want hoe creëer je daar voor jezelf (weer) een eigen, fijne plek. Wat weten mensen al van je, wat denken ze, welke oordelen vellen buurtbewoners, hoe kijk je zelf tegen je verleden aan, wat heb je nu voor ogen? Maker Elky Rosa Gerritsen wil hiermee aan de slag, via culturele interventies gericht op niet alleen ex-gedetineerden, maar ook andere wijkbewoners. Kunst en cultuur kunnen een kader bieden waarbinnen iemand zichzelf durft open te stellen, iets anders durft te ervaren, anders gaat kijken. Dat niet alleen, het biedt ook een kader waarbinnen mensen elkaar kunnen ontmoeten om écht naar elkaar te luisteren.

‘Eigenlijk geef je met een culturele interventie veilige grenzen aan, bijvoorbeeld in tijd en plaats, en binnen die grenzen is het aan eenieder om te dúrven. Om even uit je bubbel te stappen, die ander te zien en je oordeel op zijn minst uit te stellen. Ben je daartoe bereid?’

Elky Rosa Gerritsen

Cultuurparticipatie als middel

Kan cultuurdeelname helpen bij het vinden van een fijne, veilige plek? En zo bijdragen aan versnelde re-integratie in de wijken waar deze mannen en vrouwen terecht komen? Om dit te onderzoeken slaan we de handen ineen met Inloophuizen Arnhem, Vitale Verbindingen en De Instap. Zij ondersteunen én volgen het proces. Samen met hen én de deelnemers aan Project Plek onderzoeken we of cultuurparticipatie als middel betekenis heeft voor deze groep en hun buren.

‘Het gaat over waar je samen naartoe gaat’

Elky Rosa brainstormt over de vraag wat een veilige plek voor iemand betekent, als uitgangspunt voor het project. ‘Die vraag is voor iedereen relevant, niet alleen wanneer je uit de gevangenis komt. Als ik naar mezelf kijk: ik ben net gaan samenwonen. Ook ik ben nu aan het herijken, is alles nu ‘ons’ en waar is mijn eigen plek in dit geheel? Het gaat niet zozeer om kijken naar wat er achter je ligt, maar veel meer over waar je samen naartoe gaat. In een relatie, maar bijvoorbeeld ook als bewoners in een buurt.’

Er gebeurt altijd iets

Elky denkt razendsnel, stelt vaak haar eigen ingevingen weer ter discussie. ‘Terwijl ik over plek praat, ga ik uit van een huis. Maar dat is onzin. Het kan ook een ruimte in je hoofd zijn of misschien wel een fenomeen, zoals wandelen. Als mens hebben we sowieso een eenzijdig perspectief, we zijn op onszelf gericht.’ Behalve dat ze snel schakelt, is Elky ook ongebreideld nieuwsgierig. ‘Ik ben altijd al gefascineerd door mensen en plekken die ik niet ken en ervaringen die ik niet heb opgedaan. Ik werk meestal ervaringsgericht, mensen kunnen bij mijn performances niet achterover leunen. Daarbij ben en blijf ik altijd in verbinding met het publiek.’

Elky Rosa

Ik benader grote thema’s vanuit een filosofisch oogpunt. Ik pel als het ware af tot de essentie overblijft. Dat kan grappig zijn, maar ook spannend of ongemakkelijk. Je kunt er blij van worden, maar ook verward of ontroerd. Er gebeurt in ieder geval altijd iets.

Verbinding die project overstijgt

Het proces van onderzoeken en ontdekken, is zeker zo belangrijk als het eindresultaat van een project. Wat Elky Rosa met dit project in ieder geval hoopt te bereiken? ‘Dat ik in staat ben om een plek te creëren waar mensen iets durven doen dat ze niet eerder deden. Dat ik letterlijk en figuurlijk ruimte bied waarbinnen mensen kwetsbaar én krachtig durven zijn. Bovenal hoop ik dat er verbinding ontstaat die het project gaat overstijgen. Dat mensen zin krijgen om zélf iets in hun buurt te organiseren, dat er iets gedragens ontstaat en ik uiteindelijk niet meer nodig ben.’

Wil je meer weten of met ons samenwerken?

Dat lijkt ons heel leuk! Laten we samen aan de slag! We helpen je graag met het verduidelijken van je plannen, met een creatieve brainstorm. We luisteren goed en we houden ervan om te inspireren met onze inzichten. Interesse? Neem eens contact op met Renée. Tot snel!

© 2024 Bureau Ruimtekoers