Een jaar samenwerken aan en tijdens de Europese Culturele Hoofdstad Chemnitz 2025

De ontwikkeling van tramremise naar culturele hotspot is er voor iedereen

De oude tramremise in de Oost-Duitse stad Chemnitz is aangewezen als één van de hoofdlocaties van Chemnitz 2025, de Europese Culturele Hoofdstad. En werd de afgelopen jaren getransformeerd tot culturele hotspot: de Garagen Campus. Dé plek waar talloze exposities, conferenties en voorstellingen plaatsvinden tijdens Chemnitz 2025.

Toch?

Een bijzondere ontwikkeling, maar voor de voormalige medewerkers van het tramvervoersbedrijf CVAG voelde deze nieuwe ontwikkeling niet vanzelfsprekend als hún ontwikkeling. Terwijl, zij werkten er jarenlang, deelden er lief en leed maar voelden zich nauwelijks gezien in de plannen voor de toekomst.

Hoe de oud-medewerkers zich onderdeel zijn gaan voelen van de nieuwe plek

Dus aan de slag! Tina Winkel nodigde het team van Bureau Ruimtekoers uit samen theatermaker Matthias Sterba van theatercollectief gruppe tag uit Leipzig en ontwerper Jana Dörfelt om samen met zes voormalig medewerkers van de remise hun verhalen en herinneringen op te tekenen.

Ontmoeten en kennismaken

Yosser, Matthias en Jana kwamen langs in de oude kantine. Zij aten met de oud-medewerkers, liepen door de oude gebouwen, maakten nieuwe foto’s, bekeken oude foto’s en bekeken oude attributen zoals uniformen en machineonderdelen. Samen haalden zij herinneringen op aan de plekken waar zij dagelijks werkten. Zowel van vóór als ná Die Wende.

Werken in de voormalige DDR

Deelnemers deelden over hoe het was om als vrouw te werken in de DDR omdat er nu eenmaal mankracht nodig was. En hoe zij na Die Wende hun baan verloren omdat vrouwen in het westen nog niet vanzelfsprekend werkten, terwijl het werken onze deelnemers juist veel betekenis, gemeenschap en zingeving gaf. Ook hadden we het over de Stasi en diens aanwezigheid op de remise. En over hoe na Die Wende oude rekeningen met oud-medewerkers van de Stasi werden vereffend met een flinke tik. Maar we hadden het vooral over de schoonheid van hard werken, het kameraadschap en het zorgen en omkijken voor elkaar en hoe zij dat nu een stuk minder ervaren.

Met een audioroute onderdeel van de verandering

Deze persoonlijke verhalen werden vastgelegd in audio en tekst. Ontwerper Jana maakte foto’s, een website en boekjes. Samen vormt dit een audioroute dwars door het gebied wat eens de remise was, maar nu een culturele hotspot.

De Garagen Campus van de toekomst

De verhalen van de oud-medewerkers maken de geschiedenis van de plek én hun cultuur zichtbaar en tastbaar voor bezoekers en jongeren. Geschiedenis gedeeld door de mensen die juist de geschiedenis schreven. Zij delen hun persoonlijke ervaringen uit de tijd van de DDR en daarna, en blijven zo verbonden met de ontwikkeling van de remise tot culturele hotspot tijdens én na Chemnitz als Europese Culturele Hoofdstad 2025.

De deelnemers geven aan zich gezien te voelen, hun verhalen doen ertoe in de snelle verandering van deze plek. De Garagen Campus van de toekomst is nu ook van hen.

Opening tijdens de Re:connect conferentie van het Fonds Soziokultuur

In september werd deze route gelanceerd tijdens de internationale Re:Connect-conferentie. Waar ook de Nederlandse Ambassadeur voor internationale culturele samenwerking Dewi van de Weerd aanwezig was met haar team van de Nederlandse ambassade in Berlijn.

Workshop collectieve verbeeldingskracht

Tijdens de conferentie gaven we samen met theatermakers van gruppe tag een workshop aan professionals over onze Ruimtekoersmethode en hoe deze kan bijdragen aan meer democratie, participatie en collectieve verbeeldingskracht via sociale kunst.

Samenwerking en dank

We kijken terug op een bijzonder jaar in Oost-Duitsland en een fijne samenwerking met de Garagen Campus, Kulturhauptstadt Europas Chemnitz 2025 en het team van de Nederlandse Ambassade. De samenwerking met Matthias, Jana, Tina en de deelnemers Matthias, Inez, Reinhardt, Karla, Rainer, Friedel en Johanna was zo rijk. Dankjulliewel!