De Blauwe Schatkamer! Maak kennis met de schatten van 2Switch in Zutphen.

Het gezegde ‘De klant is koning’ kent iedereen. Maar hoe zit dat eigenlijk met medewerkers? Theatermaker Merel werkte de afgelopen drie maanden bij 2Switch in Zutphen. Ze leerde de medewerkers kennen en ontdekte dat de echte onontdekte schatten van de kringloopwinkel de medewerkers zélf zijn.

De medewerkers als stralend middelpunt

Theatermaker Merel besloot de verhalen die collega’s met haar deelden te verzamelen op één plek. Deze plek, De Blauwe Schatkamer, werd op 15 december geopend in 2Switch Zutphen. Met nu eens niet de klant, maar de medewerkers als stralend middelpunt. Verslaggever Floortje ging naar de opening!

De mens achter de symbolen

In de schatkamer is een momentopname te zien van een kwetsbaar en motiverend proces. Ieder mens heeft, net als ieder voorwerp, zijn eigen gebruiksaanwijzing. Volgens Merel is het de kunst om die te ontdekken, zowel van jezelf als van een ander. Door echt naar elkaar te luisteren. En door complimenten en waardering te geven aan elkaar, ook voor dingen die je zelf misschien moeilijk vindt. De medewerkers hebben voor de schatkamer allemaal een voorwerp gekozen dat hen symboliseert. Bij de opening krijgen bezoekers een schatkaart, die daagt hen uit om de mens achter die symbolen te zien. Wie zou er bijvoorbeeld ‘schuilgaan’ achter de gouden brandweerauto en ambulance met het citaat Ik let goed op veiligheid in de winkel, als de situatie onveilig is, ben ik er als de brandweer bij?

Dubbele betekenis

Als ik binnenkom, staat Hurbey bij de drankjes. Terwijl hij een glas frisdrank inschenkt, vertelt hij hoe blij hij is bij 2Switch Zutphen. Een daginvulling geeft hem veel houvast. Bovendien vindt hij het leuk om de winkel mooi te houden en mensen te ontvangen. Dat spullen een tweede leven krijgen, vindt hij ook belangrijk. Hij vond het heel leuk dat Merel in de winkel kwam. Heel bescheiden verklapt hij: ‘Ik koos een blad als symbool. Omdat ik erg van planten houd, maar ook omdat ik aan het leren ben om geen blad meer voor mijn mond te nemen. Die dubbele betekenis vond ik mooi.’

Post-its plakken

Merel opent de avond met een lach en alle bezoekers mogen met post-its een voorwerp beplakken wat bij hen past. Wel graag binnen twee minuten. Een vrouw plakt haar briefje op een sneeuwbol. ‘Omdat ik houd van verwondering en magie.’ Verderop staat een vrouw met een kaars in haar hand. ‘Ik geef les als vrijwilliger in het AZC. Daar brand ik kaarsjes om te laten zien dat ik aan de mensen denk, omdat ik verder zo onmachtig ben om iets aan hun toestand te veranderen.’ Merel roept iedereen weer terug. ‘Meneer de wethouder, wat hebt u gekozen?’ vraagt ze aan Rick Verschure (wethouder circulaire economie bij gemeente Zutphen). Hij koos een grammofoonspeler. Omdat muziek emotie betekent voor hem en soms je leven helpt veranderen. Dat sluit mooi aan bij de voorwerpen die bij 2switch een nieuw leven krijgen. De wethouder verklapt dat hij zelf heel graag bij de kringloopwinkel komt. ‘Vooral om heerlijk rustig tussen de boeken te snuffelen. Ik lees graag over de tweede wereldoorlog. Mijn opa speelde een belangrijke rol in het verzet, vandaar mijn fascinatie.’

Tweedehandsliefhebber van de bovenste plank

Dan knippen medewerkers Eline, Edwin, Aliou en Wim het openingslint door. Luid applaus. Ik loop rond en vind allerlei symbolen, variërend van een stofzuiger tot een kleerhanger en een spiegel tot een kettingzaag. Bij die laatste lees ik met een glimlach als citaat: Ik zorg dat alles hier eerlijk verloopt. Zodra ik iets oneerlijks zie gebeuren, word ik scherp.

Boven verdringen mensen zich bijna bij de schatkamer. Er is ook zoveel te zien: prachtige foto’s, heel veel citaten, een film met interviews. Ik wacht nog even beneden en praat met medewerker Michel. Dat blijkt een tweedehandsliefhebber van de bovenste plank. Ooit hoorde hij bij de ‘Ochtendsterren’ van Den Haag, mensen die heel vroeg langs het grofvuil gaan dat aan de straat is gezet om daartussen … echte schatten te ontdekken. Sinds 1985 woont hij in Gelderland. Hij is dol op zijn werk bij de aanname. Klanten vriendelijk te woord staan is belangrijk, want anders brengen ze hun mooie spullen elders. Hij weet inmiddels alles van antiek. ‘Ik moet er niet aan denken dat al die mooie dingen in de vuilniswagen verdwijnen’, zegt hij. ‘Dit is de ideale werkplek voor mij. En ze zijn hier ook blij met mij, hoor! Als ik er niet was, zouden ze me zeker missen. Dat heb ik nu wel ontdekt. Ik ben scherp op veel dingen, ook op de veiligheid van iedereen.’ Ik begin een vermoeden te krijgen wie er achter de gouden brandweerauto zit, die elders in de winkel hangt. Michel grijnst ter bevestiging dat ik goed zit.

DJ Marinus

Medewerker Marinus is DJ vanavond. Hij maakt in zijn vrije tijd internetradio. Voor de gelegenheid heeft hij een Goudenplatenlijst gemaakt met verzoeknummers van collega’s. ‘Voor dit project wisten mensen dit niet van mij. Ik vond het een uitdaging om iets bij te dragen, toen Merel dat vroeg. Ik heb ook dingen ingesproken voor in de schatkamer, met mijn radiostem. Hier laat iedereen me in mijn waarde en mag ik doen waar ik goed in ben.’ Collega Wim staat net even bij de ingang. ‘Hoe vond je het om aan de opening mee te doen?’ vraag ik. Hij vond het leuk, zegt hij met een grijns van oor tot oor. Hij noemt zichzelf een soort stofzuiger. Een goed gesprek met Merel hielp hem om zijn voorwerp te vinden. ‘Ik zuig alles op en op een gegeven moment zit ik vol, dan ontplof ik zowat. Het hielp me best wel om dat op deze manier te bekijken, om beter te doorzien hoe het vanbinnen werkt.’

Medewerker Marinus

Voor dit project wisten mensen dit niet van mij. Ik vond het een uitdaging om iets bij te dragen, toen Merel dat vroeg. Hier laat iedereen me in mijn waarde en mag ik doen waar ik goed in ben.

Gouden randje

Boven in de schatkamer is het nog steeds druk. Nicole Stellingwerf van de LKCA (Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst) komt net naar buiten. Ze is enthousiast: ‘Wat een mooi participatieproject. De medewerkers hier zijn open, trots, ze staan er écht. Wat ze betekenen als mens, wat hun talenten zijn; het komt heel mooi tot zijn recht. Je ziet de kracht van kunst: hoe onzichtbare schoonheid, zichtbaar wordt gemaakt. Het geeft alles hier een gouden randje. Ik vind ook de eenvoud van het gekozen symbool met één citaat – dat tegelijk zoveel zegt – erg krachtig!’

Meedoen

De wethouder staat een stukje verderop en vat samen: ‘Geweldig dit. Wat goed dat medewerkers nu op deze manier in the picture staan. Het brengt zichtbaarheid, maar vooral belangrijk vind ik dat je mensen hierdoor bijna ziét groeien. Het deelnemen aan een project als dit geeft zo’n boost aan hun zelfvertrouwen!’

Merel zei aan het begin van de avond: ‘Participeren betekent niets anders dan meedoen. We zijn hier samen gewoon gaan doen.’ Noem dat maar gewoon. Mijn conclusie: het begrip schatten is bij 2Switch in Zutphen tweeledig van betekenis. De medewerkers zijn allemaal op hun eigen manier goud waard voor 2Switch en het zijn stuk voor stuk enorm betrokken lieverds. Door dit project zijn het niet alleen meer op zichzelf staande lieverds, maar ze zijn ook een hechtere groep gaan vormen. Met oog en oor voor elkaars gebruiksaanwijzing en met vertrouwen in hun eigen kwaliteiten. Dat maakt 2Switch nog een fijnere plek om spullen te vinden die popelen om een tweede leven te beginnen. Win-win-win.

Meer over het project

Wil jij ook met kunst in het sociale domein werken?

Wij helpen jou graag met een project zoals Iedereen Wordt Mens. Daarin bepalen mensen die leven in of met een armoedesituatie, of mensen in een activerend werktraject zélf hoe zijn vorm geven aan hun leefomgeving. Door het samen maken van een theatervoorstelling, film of muziek. Misschien wel wat voor jou? Laat het weten, Yosser vertelt er graag over!

Blijf op de hoogte van Ruimtekoers

Schrijf je in en ontvang zes keer per jaar de Ruimtekoers nieuwsbrief!

© 2024 Bureau Ruimtekoers